“กรมอนามัยเดินหน้าสร้าง NCDs House Model บูรณาการทุกภารกิจ สู่เป้าหมายคนไทยสุขภาพดีทุกช่วงวัย”

วันที่ 20 พฤษภาคม 2569 กองแผนงาน กรมอนามัย โดย นายนุกูลกิจ พุกาธร ผู้อำนวยการกองแผนงาน จัดการประชุมหารือการขับเคลื่อน “NCDs The Series กรมอนามัย” ณ ห้องประชุมสมบูรณ์ วัชโรทัย อาคาร 1 ชั้น 2 กรมอนามัย โดยมี นายแพทย์ปกรณ์ ตุงคะเสรีรักษ์ รองอธิบดีกรมอนามัย เป็นประธานการประชุม เพื่อกำหนดทิศทางการขับเคลื่อนงานป้องกันและควบคุมโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) อย่างเป็นระบบและบูรณาการ

ผู้เข้าร่วมประชุมประกอบด้วย นายนุกูลกิจ พุกาธร ผู้อำนวยการกองแผนงาน, ดร.พญ.สายพิณ โชติวิเชียร ผู้อำนวยการสำนักโภชนาการ, ทันตแพทย์ณัฐพงค์ กันทะวงค์ ผู้อำนวยการสำนักอนามัยผู้สูงอายุ, แพทย์หญิงสิฏฐินิดา กิตติศิริวัฒนกุล ผู้อำนวยการสถาบันเวชศาสตร์วิถีชีวิต ตลอดจนผู้แทนจากสำนักและกองวิชาการที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ สำนักส่งเสริมสุขภาพ สำนักทันตสาธารณสุข สำนักสุขาภิบาลอาหารและน้ำ กองประเมินผลกระทบต่อสุขภาพ กองกิจกรรมทางกายเพื่อสุขภาพ และกองส่งเสริมความรอบรู้และสื่อสารสุขภาพ

นายแพทย์ปกรณ์ ตุงคะเสรีรักษ์ กล่าวว่า สถานการณ์โรค NCDs ในปัจจุบันไม่ใช่เพียงปัญหาสุขภาพของแต่ละบุคคล แต่เป็นความท้าทายเชิงโครงสร้างที่ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตของประชาชนไทย การแก้ไขปัญหาจำเป็นต้องอาศัยการบูรณาการงานของทุกหน่วยงานภายในกรมอนามัย เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพและลดการเจ็บป่วยก่อนวัยอันควร

ในการประชุม ผู้แทนกองแผนงานได้นำเสนอนโยบายกระทรวงสาธารณสุข ปี 2569 ภายใต้กรอบ “MOPH PLUS+” และ “สุขภาพดีทุกช่วงวัย” ซึ่งครอบคลุมการพัฒนาระบบสุขภาพปฐมภูมิ การป้องกันโรคเชิงรุก การสร้างสังคมแห่งการดูแล และการยกระดับระบบบริการที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

ต่อมา ที่ประชุมได้รับทราบการนำเสนอ (ร่าง) Thailand NCDs Conceptual Framework และ NCDs House Model ซึ่งเป็นกรอบแนวคิดสำคัญในการบูรณาการงานป้องกันและควบคุมโรคไม่ติดต่อเรื้อรังของประเทศ โดยเชื่อมโยงการดำเนินงาน 6 มิติหลัก ได้แก่ ด้านกฎหมาย นโยบายสาธารณะ การมีส่วนร่วมของชุมชน การส่งเสริมสุขภาพ การสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ และระบบการเงินการคลัง เพื่อมุ่งสู่เป้าหมายให้ประชาชนไทยมีสุขภาพดีและลดความเสี่ยงจากโรค NCDs อย่างยั่งยืน

นอกจากนี้ ได้มีการนำเสนอข้อมูลสถานการณ์ด้านโภชนาการและสุขภาพของประชาชน ซึ่งสะท้อนแนวโน้มภาวะทุพโภชนาการ โรคอ้วน เบาหวาน และความดันโลหิตสูงที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง พร้อมทั้งเสนอแนวทางขับเคลื่อนเชิงรุกผ่านการพัฒนานโยบาย การสร้างเครือข่ายความร่วมมือ การจัดการทรัพยากร และการดำเนินโครงการสำคัญ เช่น การส่งเสริมโภชนาการที่เหมาะสม การพัฒนาโรงอาหารสุขภาพ และการรณรงค์ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพในทุกช่วงวัย

ที่ประชุมได้ร่วมกันแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นเพื่อเสริมความสมบูรณ์ของรูปแบบการดำเนินงาน โดยเน้นการเชื่อมโยงตัวชี้วัดกับงบประมาณในระดับพื้นที่ การบูรณาการประเด็นสุขภาพช่องปาก การนำเวชศาสตร์วิถีชีวิตเข้าสู่ระบบบริการปฐมภูมิ และการพัฒนาสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการมีกิจกรรมทางกาย เพื่อให้การขับเคลื่อน NCDs ของกรมอนามัยเป็นไปอย่างครอบคลุม มีประสิทธิภาพ และเกิดผลลัพธ์ที่ชัดเจนในระดับประเทศ

นายแพทย์ปกรณ์ ตุงคะเสรีรักษ์ ได้เน้นย้ำแนวคิดสำคัญ 4 ประการ ได้แก่ Integration First, Data-Driven Driving, Marketing & Communication และ Policy Advocacy พร้อมมอบหมายให้ทุกสำนักใช้ NCDs House Model เป็นกรอบการทำงานร่วมกัน และเร่งจัดทำความร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ที่ประชุมมีมติเห็นชอบในหลักการของ NCDs House Model และมอบหมายให้สำนักโภชนาการและกองแผนงานร่วมกันจัดทำคำสั่งแต่งตั้งคณะทำงานบูรณาการขับเคลื่อน NCDs กรมอนามัย เพื่อเสนออธิบดีกรมอนามัยลงนาม รวมทั้งเตรียมรายละเอียดเพื่อขยายผลสู่การลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือระดับกระทรวงในระยะต่อไป

การประชุมครั้งนี้ถือเป็นก้าวสำคัญในการยกระดับการดำเนินงานด้านโรคไม่ติดต่อเรื้อรังของกรมอนามัย จากการทำงานแบบแยกส่วนสู่การบูรณาการเชิงระบบ เพื่อสร้างสังคมไทยที่ “สุขภาพดีทุกช่วงวัย” และลดภาระโรค NCDs อย่างยั่งยืนตามเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)